Vinča – najstarsze pismo ludzkości

WINCZA_0 T

Od niego mogły wziąć początek inne pisma późniejszych cywilizacji. Takie są ustalenia nauki, które jednak nie przedostały się do powszechnej świadomości. Chociaż już w 1995 roku serbski naukowiec prof. Radivoje Pešić napisał i wydał pracę „Vinčansko pismo”.

Pešić przeanalizował inskrypcje z glinianych tabliczek odnalezionych w Serbii i Rumunii. Na obszarach tych, w latach między 7000 a 4000 lat p.n.e., rozwijała się najstarsza cywilizacja na pewno europejska, a najprawdopodobniej i światowa. Kultura Vinča obejmowała ziemie naddunajskie na północ od ujścia Maruszy po dorzecze górnej Morawy na południu oraz od linii rzek Drina – Dunaj na zachodzie i po Transylwanię na wschodzie. Sięgała też terenów Europy Środkowej i Azji Mniejszej. Jej obecna nazwa pochodzi od pierwszego odkrycia dokonanego w 1908 r. przez serbskiego archeologa Miloje M. Vasića w naddunajskiej miejscowości Vinča, 16 km na wschód od Belgradu. Ludzie Vinča zaczęli powszechnie uprawiać rolnictwo, po raz pierwszy wytapiać wyroby z metalu (miedziane) i właśnie wynaleźli pismo. W basenie Dunaju odnaleziono również wiązaną z tą kulturą najstarszą kopalnię zbudowaną przez człowieka. Impulsem do powstania tej cywilizacji miało być zmieszanie się ludności staroeuropejskiej o haplogrupie I2 i aryjskiej R1a. Oba żywioły stworzyły ludy, których bezpośrednimi spadkobiercami są Słowianie. Na południu z większym udziałem I2, a na północy (w tym w Polsce) z przewagą R1a.

Na tropie prapisma
W 1961 roku, w miasteczku Tărtăria w Rumunii, archeolog Nicolae Vlassa odkrył trzy gliniane tabliczki. Widniejące na nich symbole to najstarsze znane dotychczas pismo. Większość archeologów jest zgodna, że tabliczki wykonano ok. 7,5 tysiąca lata temu, czyli na długo przed pismem sumeryjskim, uważanym dotychczas za najstarsze na świecie. Symbole na tabliczkach z Rumunii bardzo przypominają te odkryte w 1875 roku w pozostałościach dawnej ceramiki w pobliżu serbskiego miasta Vinča.

WINCZA_1
Gliniane tabliczki z Tărtăria – napis na okrągłej głosi (według części naukowców): „Przez cztery kapłanki twarzy boga Szaue został spalony starszy umysłu głębokiego.” FOT: srbijadanas.net

 

Jednak dopiero w latach 90-tych ubiegłego wieku prof. Pešić odczytał alfabet, który zawierały wymienione znaleziska. Litery Vinča zestawił z symbolami młodszych alfabetów: fenickiego i łacińskiego, które prawdopodobnie też pochodzą od pisma prasłowiańskiego.

WINCZA_2
Porównawcza rekonstrukcja alfabetu Vinča, dokonana przez R. Pešića

 

Na razie odnaleziono ponad tysiąc fragmentów z napisami w tym alfabecie w Grecji, Bułgarii, krajach byłej Jugosławii, Rumunii, na wschodzie Węgier, Mołdawii i południowej Ukrainie. Dziś uważa się, że ta kultura stworzyła podwaliny cywilizacji minojskiej. W symbolice obu znaleźć można podobne symbole – węża, ptaka, pszczołę i motyla oraz podwójny topór. Co więcej, pismo kultury Vinča jest niemalże identyczne z tzw. pismem linearnym „A” z Krety.

Kolebka ludzkiej cywilizacji
Tymczasem najstarsza kultura Europy odkrywa przed jej nieświadomymi spadkobiercami kolejne niespodzianki. W listopadzie 2007 roku, w południowej Serbii, odkryto piec hutniczy z wyposażeniem kuźni – miedzianym dłutem, młotkiem oraz toporkiem. Obok spoczywały odlane tam przedmioty. Podczas prac natrafiono również na kilka figurek. Archeolog Julka Kuzmanović-Cvetković uznała na ich podstawie, że kobiety kultury Vinča „chodziły pięknie ubrane, podobnie jak dzisiejsze dziewczęta – w krótkich topach i mini spódniczkach. Nosiły również bransolety.” Zabytki te oszacowano na 5400-4700 p.n.e. Żyjący tu wówczas ludzie znali więc przemysł wydobywczy i hutniczy, rzemiosło i sztukę. Odkryto tu także pierwsze europejskie spa – studnię termalną, a także liczne zabawki: grzechotki, figurki zwierząt i gliniane mini-garnki (zapewne dla małych gospodyń). Kultura Starej Europy wyprzedziła więc o tysiąclecia inne ludzkie cywilizacje. Uznawana dotychczas za najstarszą kultura Sumeru rozwijała się od około 4300 r. p.n.e.. Znana archeolog Marija Gimbutas stwierdziła, że co najmniej tysiąc lat wcześniej w Europie Środkowo-Wschodniej „tamtejszy lud zbudował miasta będące dużymi skupiskami ludności, ze świątyniami wysokości kilku pięter, przestrzennymi domami, profesjonalną ceramiką, tkactwem, obróbką miedzi i złota.”

Teren kultury Vinča to kolebka Słowian. Większość kronik wyraźnie stwierdza, że przodkowie Serbołużyczan, Czechów i Polaków przybyli na swoje obecne ziemie znad Dunaju. Najnowsze ustalenia genetyki z kolei wskazują, że nad Łabę, Odrę i Wisłę zaczęli docierać ponad 7 tys. lat temu, czyli w okresie funkcjonowania kultury Vinča, przynosząc ze sobą rolnictwo, rzemiosło, wierzenia i pismo. Zakładali grody i pierwsze państwa. Najwyższa pora, aby zacząć je odkrywać i przebudowywać dotychczasowy obraz dziejów ludzkości.

Zdjęcie główne: figurki odkopane w Vinčy. FOT: Sanja2509/wikimedia.org

Jeśli masz ochotę – zapisz się na ukazujący się raz w tygodniu newsletter informujący o nowych wpisach na naszym blogu. Wystarczy przysłać e-mail z hasłem NEWSLETTER w tytule na adres: rudaweb.pl@gmail.com

RudaWeb

5 Comments

  1. Wczoraj wieczorem uczyłem się z moim synem Marcinem o starożytnej historii, bo ma dziś sprawdzian w gimnazjum. Za podręcznikiem uczyłem go, że pierwsze cywilizacje powstały w Azji na Bliskim Wschodzie w pasie tzw. Żyznego Półksiężyca.

    Wspomniałem mu, że są też inne hipotezy. Zastanawiałem się, jak ludzie odkryli miedź, a potem nauczyli się ją łączyć z cyną w stop brązu, skąd brali miedź i cynę.

    Powiedziałem synowi, że prof. Robert Gwiazdowski na Forum Gospodarczo – Samorządowym w Kraśniku 14.10.2016 r. stwierdził, że pierwsze pismo klinowe wymyślili poborcy podatkowi w Mezopotamii, by ułatwić sobie ściąganie podatków. Trochę śmiałem się z tego, że poborcom zawdzięczamy pismo.

    Nie przypuszczałem, że to może być nieprawda. Bo w rzeczywistości pierwsze pismo znacznie wcześniej wymyślili przodkowie Słowian w Europie, którzy na naszym kontynencie pierwsi w świecie zaczęli też stosować miedź.

    Odkryłem to dzięki FB. I uważam za wielce prawdopodobne.

    RUDAWEB napisał:
    Jedynymi bezsprzecznie (nie mówię o teoriach „kosmitów” itp.) kulturami ludzkimi, które mogą być starsze od Vinča są skoncentrowane wokół Giri Nawoke i wspomnianego przez Pana Chatal Huyuk. Trudno jednak porównywać ich obszar, zaludnienie i zorganizowanie z rozmachem protomiast tripolijskich, a nawet z Lepanskim Virem w Serbii. Trudno też porównywać osiągnięcia kultur przedsumeryjskich z wynalazkami choćby metalurgii i pisma w Vinča oraz koła w małopolskich Bronocicach lub przetwórstwa mleka na Kujawach. Na razie nie ma znalezisk, które bezsprzecznie sytuowałyby na terenie Żyznego Półksiężyca wcześniejsze pierwszoplanowe osiągnięcia cywilizacyjne w zakresie technologii metalurgicznej, pisma, transportu czy przetwórstwa żywności. Proszę poczytać inne wpisy historyczne na tym blogu – tam jest wiele odpowiedzi, również w zakresie genetyki.

    http://rudaweb.pl/index.php/2016/06/05/vinca-najstarsze-pismo-ludzkosci/#comment-30088

  2. Liczę, że autor czerpał dość dużo ze źródeł…przydałoby się podać źródła takich rewelacji..Kultura Vinća to rzeczywiście rejon Dunaju i Serbia. Jednak w Polsce, Czechach, NRDówku i Słowacji występowała KCWR i KCWK, czyli Linearbandkeramik/LBK…Chronologicznie to ok.5500-5000/4500BC…Nazwa Słowianie pojawia się najwcześniej ok.V w.n.e./AD, czyli różnica co najmniej 6000-5000 lat…To szmat czasu, tak bym nie upraszczał z bezpośrednim pokrewieństwem, gdyż wg analiz genetycznych ludność LBK raczej była bliżej związana z Anatolią i Lewantem niż z Europą Środkowo-Wschodnią….Natomiast badaczka M.Gimbutas z Łotwy przejawy urbanizacji raczej odnosiła do kultury Cucuteni-Trypole z Mołdawii i Ukrainy, niż do kultury Vinća z Serbii….skąd też data 4300BC dla początków kultury Sumerów w pd.Iraku…Wcześniej była tam wysoko rozwinięta kultura Ubajd, a następnie pojawiła się „ekspansywna” kultura Uruk, natomiast 1e ślady pisma [może identyfikowalne z obecnością Sumerów] to ok.3300/3200BC…na Bliskim Wschodzie tzw.przejawy urbanizacji występowały b.wcześnie np.protomiasto Chatal Huyuk, a kamienne wieże już w fazach PPNA/PPNC….Fajny artykuł, ale trochę wnioski wychodzą poza ściśle sprecyzowany temat…

    • Jedynymi bezsprzecznie (nie mówię o teoriach „kosmitów” itp.) kulturami ludzkimi, które mogą być starsze od Vinča są skoncentrowane wokół Giri Nawoke i wspomnianego przez Pana Chatal Huyuk. Trudno jednak porównywać ich obszar, zaludnienie i zorganizowanie z rozmachem protomiast tripolijskich, a nawet z Lepanskim Virem w Serbii. Trudno też porównywać osiągnięcia kultur przedsumeryjskich z wynalazkami choćby metalurgii i pisma w Vinča oraz koła w małopolskich Bronocicach lub przetwórstwa mleka na Kujawach. Na razie nie ma znalezisk, które bezsprzecznie sytuowałyby na terenie Żyznego Półksiężyca wcześniejsze pierwszoplanowe osiągnięcia cywilizacyjne w zakresie technologii metalurgicznej, pisma, transportu czy przetwórstwa żywności. Proszę poczytać inne wpisy historyczne na tym blogu – tam jest wiele odpowiedzi, również w zakresie genetyki.

    • Nazwa Słowianie a raczej Słewianie pojawiła się dużo wczesniej u Tacyta. Nazwa nie ma znaczenia, nazwy zmianiją się c kilkaset lat, ważna jest ciągłośc kulturowa i językowa, tą trudno jednoznacznie określić, łątwiej genetyczną, tą udaje się coraz dokładniej zbadać, zbadano też korelację języka i genów, jest bardzo silna, a nieliczne wyjątki nie zmianiają ogólnej zasady. Ściganie się na najstarsze artefakty nie ma sensu, chodzi tylko o rowne traktowanie znalezisk. Nie ma powodu aby nadal uznawać cywilizacje bliskowschodnie za najstarsze, południowo europejskie są równie stare, a moze i starsze, pareset lat nie ma znaczenia, ale udawanie, że jedne nie istnieją wcale aby drugie mogły się cieszyć swoją unikalnością jest bez sensu.

      • Pojawia się tez u Ptolomeusza, cytat z wiki:
        Souobenoi, Słoweni (gr. Σουοβενοι) – według Ptolemeusza (rok ok. 150 n.e.) plemię zamieszkujące nad Wołgą (łac. Rha). Zapis ou oznacza fonetycznie głoskę zbliżoną w wymowie do angielskiego w, zaś greckie β może być czytane jako v. Stąd nazwę tę należy wymawiać jako Słovenoi (w zapisie fonetycznym [swovεnoɪ]).

        Istnieje hipoteza utożsamiająca to plemię ze Słowianami, poparta podobieństwem do najstarszej nazwy Słowian *Słoveni[1] . Dodatkową uwagę zwraca nietypowa dla nazw plemion słowiańskich końcówka eni.

        Koniec cytatu.

        Jeszcze cackają się, że to tylko hipoteza, inni piszą zbieżność przypadkowa, i tak dalej, i tak dalej.
        Wkrótce badania genetyczne bezsprzecznie wskażą, czy w I wieku mieszkali tam ludzie genetycznie tożsami z tymi z X wieku i XXwieku.
        Znając kretactwa historyków nadal będą powtarzać te swoje farmazony i kręcić ile się tylko da.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *